تبلیغات
درمان اعتیاد و گروه درمانی لژیون مسعود غفاری - متن کامل سی دی آموزشی "خیّام" مهندس دژاکام

بیایید این آتش ویرانگر را مهار کنیم!

متن کامل سی دی آموزشی "خیّام" مهندس دژاکام

نویسنده :بابک .
تاریخ:جمعه 14 مهر 1396-06:53 ب.ظ

"به نام قدرت مطلق"

خیّام متولد ذیحجه 439 هجری قمری معادل 1048 میلادی یعنی کمتر از 1000 سال قبل (بین 900 و 1000 سال قبل) می‌باشد. برخی گفته‌اند متولد بلخ و عده‌ای گویند در استرآباد نزدیک شیراز متولد شده است. بیهقی معتقد است که در نیشابور به دنیا آمده است. مهمترین کار خیّام در جبر و ریاضیات  و در زمینه معادلات دو مجهول و سه مجهول صاحب نظر بوده است و مثلّث پاسکال را چهار قرن قبل از پاسکال کشف نمود که آن را مثلّث خیّام و پاسکال نیز می‌گویند. در نجوم و ستاره‌شناسی سرآمد بود و در زمان ملکشاه و خواجه نظام‌الملک زندگی می‌کرد که توسط ایشان برای تأسیس رصدخانه اصفهان به این شهر فرستاده شد. از نظر علمی لقب حجت الحق را داشت که ابن سینا هم همین لقب را دارا بود و می‌توان آنرا معادل پروفسوری، دکتر، آیت‌الله  امروزی دانست. در همان زمان امام محمد غزالی لقب حجت‌الاسلام را داشت که به مراتب پایین‌تر از حجت‌الحق می‌باشد. با خواجه نظام‌الملک، سنایی، ابن سینا و غزالی هم زمان بود و در زمانی که مکاتب فلسفی مانند مشایی و مُعتَزله بی‌شمار بود و فضای بحث و بررسی شدیداً ترویج داشت، زندگی می‌کرد. البته خیّام از نظر اخلاقی کمی تند بود اما اگر دقیق نگاه کنیم می‌بینیم زندگی او همزمان بود با مِتُدها و مکتب‌های فکری و فلسفی متعدد که در آن زمان رواج داشت این بحث‌ها شامل بحث‌های فکری، فلسفی و علمی و متافیزیک بود.

تندی خیّام باعث شده بود که، او را با توجه به یادداشت‌هایش؛ مرتد، غرمطی و زندیق بخوانند. نقل است یکی از فقیهانی که نزد او ریاضیات می‌آموخت و تحصیل علم می‌کرد زمانی که در جمع مردم حضور می‌یافت، بد خیّام را می‌گفت و او را نفی می‌کرد. کما اینکه خیّام روزی طَبّال را به خانه می‌آورد و زمانی که فقیه نزد او آمده بود، با صدای طبل طَبّال، مردم را جمع کرد و به آنان گفت: ای مردم ببینید این مردی که از من بدگویی می‌کند، نزد من علم می‌آموزد و من استاد او هستم. چگونه است که از من بدگویی می‌کند و نزد من مشغول تحصیل است. یا وقتی که غزالی از خیّام می‌پرسد: بالاترین کَواکِب کجاست یا کدام است، خیّام پاسخ نمی‌دهد و در آخر وقتی غزالی از جلسه خارج می‌شود، خیام می‌گوید: وقتی حق بیاید باطل خارج می‌شود. (نقل به مضمون) آن چیزی که مادر مورد خیّام با آن مواجه هستیم، یادداشت‌هایی است که او بر می‌داشت و در آنها تضادها و پارادوکس‌هایی وجود داشت که  مردم با آن مواجه بودند. مثلاً به دنبال بحث‌های فلسفی بودند و یا اینکه فلک‌ها پنج تاست یا هفت مورد و یا اوّل، عقل اوّل بوده است و یا عقل دوّم و... که اینها یک سری مسائل فلسفی سخت بوده است که مردم درگیر آن بوده‌اند. و از طرفی پارادوکس‌هایی بوده‌اند که برای خیّام پیش آمده است که البته یا خودش جواب آنها را می‌دانست و یا می‌خواست که جوابش را ( با توجه به بحث‌های حدیثی و روایات و نقل‌های گوناگون) از دیگران  بگیرد. کما اینکه در زمان ما نیز این تضادها مشاهده می‌شود، و خیّام قصد داشت که با "اِن قُلت‌هایی" که به آنها وارد می‌کرد، فرقه‌ها و گروه‌های مختلف جواب آن را بدهند و امروز آن مطالب و بحث‌ها به صورت رباعیّات خیّام در اختیار ما است.

جالب اینست که اگر بخواهیم ببینیم که پر تیراژترین کتاب منتشر شده تاکنون در اروپا کدام است، قدر مسلّم کتاب مقدس یا همان انجیل است همانطور که در ایران و عربستان و یا در جهان اسلام  نیز کتاب مقدس قرآن است. اما در اروپا و در جهان غرب در رده دوم کتاب‌های شکسپیر و در مرتبه سوم رباعیّات خیّام است. بنابراین می‌بینیم که در غرب رباعیّات خیّام مورد استقبال بیشتری نسبت به ایران قرار گرفته‌اند. بنابراین می‌بینیم این رقم و عدد بالاست و نشانگر این است که انسان‌ها را جذب خودش کرده است، و در اینجا این  مسئله مطرح است، که خیّام می‌خواهد، آن تضادها را بیان نماید، حال  برای این تضادها پاسخ دارد یا ندارد؟ ولی بعنوان یک اندیشمند اینها را مطرح می‌کند.

اما ما در اینجا با یک مسئله دیگر روبه رو هستیم؛ یا در آن بحث‌ها آنقدر افراط می‌کنیم که زندگی امروزی را فراموش می‌کنیم و معتقد به یکسری اصول دیگر می‌شویم و مثلاً در عقل اوّل و دوم و یا فلک چندم گیر می‌کنیم، و یا اینکه به صورآشکار اشعار خیّام می‌چسبیم و به مشکل و افراط دیگری برخورد می‌کنیم. اما آنچه مشخص و مهم است، زندگی کردن در زمان حال و یا همان حال خوش است، که ما بارها در بحث‌هایمان مطرح کرده‌ایم، و در این اشعار نیز به چشم می‌خورد. آنجا که می‌گوید: لحظه را غنیمت شمار باید دانست که برای رسیدن به حال خوش، بایستی یکسری قوانین و مقررات را رعایت کنیم. از این رو باید درنظر داشت که؛ شعرا و عرفا در هرسو برای بیان گفته‌ها و نظراتشان از مثل و تمثیل استفاده می‌کرده‌اند. مثلاً زمانی که فرد می‌خواهد بگوید حال من خیلی خوب است، می‌گوید: که خیلی نشئه است که البته درگذشته که این لغت نبوده از کلمه مِی و مستی برای بیان حال خوش استفاده می‌کرده‌اند. بنابراین استفاده از مِی الهی، معشوق، خط، خال، ابرو، لب زلف و شرح وجد و سرور و حالت سرخوشی یا  حالت مستی عارفانه را باید با کلماتی بیان می‌کردند که عامیانه باشد و همه منظور را بفهمند، این‌گونه بود که این اصطلاحات و کلمات در اشعار عارفان و شعرا باب شد. که البته  در اشعار خیّام می‌توان، هر دو وجه معانی آن را در نظر گرفت، یعنی از باده و مِی، می‌توان هم بحث مشروب و الکل را برداشت نمود و هم اینکه آن سِکر و سرخوشی الهی و تمثیل عرفانی را برداشت نمود. اما به وضوح مشخص است که خیّام در آن روزگار از این همه تضاد و پارادوکس‌ها به ستوه آمده بود و این‌گونه آنها را بیان نموده است. حال به مواردی از آن تضادها و پارادوکس‌ها می‌پردازیم.

بر من قلم تضاد، چو بی من رانند

پس نیک و بدش ز من چرا می‌دانند؟

بحث قضا و قدر را مطرح می‌کند و می‌گوید: وقتی که برای من همه چیز تعیین و نوشته شده است چرا خوب و بودش را از من می‌دانند؟!تقدیر تو این بوده، قسمت این بوده، خداوند خواسته! بنابراین تقصیر من چیه؟؟!

دِی بی من و امروز چو دِی بی من و تو

فردا به چه حجتم به داور خوانند

دیروز بدون حضور من و امروز نیز بدون حضور من و تو، سرنوشت ما رقم می‌خورد، پس چرا فردا و به چه دلیلی من را برای داوری می‌خوانند؟ که البته به‌ظاهر به کتاب و آنجا که می‌گوید: ما هرکس را که بخواهیم هدایت می‌کنیم، اشاره دارد. گرچه می‌دانیم که این مطلب دلایلی دارد. که ما بارها و بارها صحبت کردیم و مسئله اختیار را مطرح کردیم و گفتیم: مسئله انسان از روز ازل شروع شده است نه از هنگام تولد، و این‌گونه است که ما می‌توانیم پاسخ بگیریم. اما اگر انسان را از تولد تا مرگ در نظر بگیریم به این  تناقض می‌رسیم و خیّام حق دارد که بگوید: برمن قلم تضاد، چو بی من رانند//// پس نیک و بدش زمن چرا می‌دانند؟؟ یعنی می‌گوید؛ اگر گرگ درنده است و شکار را تکه و پاره می‌کند به خاطر طبیعت اوست که در وجودش نهاده شده است و خودش تقصیری ندارد. یا اگر حیوانی گیاه‌خوار است، یا کسی که قتلی را مرتکب می‌شود و یا اینکه فردی خوب است، تقصیر هیچ کدام نیست بلکه خداوند این‌گونه خواسته و خلقشان کرده است؟؟!! (این چیزی است که در اینجا مطرح می‌کند)

یا آنجا که می‌گوید: دِی بی من و امروز چو دِی بی من و تو//// فردا به چه حجتم به داور خوانند؟؟ حال اگر این‌گونه است، چگونه فردا مرا صدا می‌زنند و می‌پرسند: چرا گناه کرده‌ای؟؟ این یک تضاد است که باید پاسخی به آن داده شود و البته هیچ پاسخی به آن داده نشد. نه آن زمان و نه الان. گرچه یک سری چیزها گفته می‌شود، ولی این چیزها جوابگوی عقل سلیم نیست. این چیزها بوده و خواهد بود و قطعاً زمانی این قفل باز خواهد شد. در صورتی که برای خیّام باز نشده بود. چرا که اگر باز شده بود، خیّام در قسمت‌های بعدی به آن اشاره می‌کرد. در حالی که ما معتقدیم ما از روز ازل بوده‌ایم و قضا و قدر را بی ما نرانده‌اند. و خودمان سرنوشت خودمان را تعیین کرده‌ایم. اما چون در آن زمان جوابی به این سوال‌ها نمی‌دادند، عده‌ای می‌گفتند: پس این مطالب درست است! یا در جای دیگری می‌گوید:

خیّام اگر ز باده مستی خوش باش

با ماهرخی اگر نشستی خوش باش

چون عاقبت کار جهان نیستی است

پندار که نیستی، چو هستی خوش باش

این دو مطلب را می‌گوید: اگر در لحظه زندگی می‌کنی از موهبت‌های زندگی کمال استفاده را ببرید و خوش باشید. ( البته اگر باده را مشروب در نظر بگیریم، فرد تبدیل به یک الکلی خواهد شد!؟)در بیت دوم هم می‌گوید: چون عاقبت دنیا نیستی است، تو از الان فکر کن نیستی و خوش باش، اما ما معتقدیم، عاقبت جهان نیستی نیست، آخر جهان بیهوده نیست. بلکه از شکلی به شکل دیگر و از صورتی به صورت دیگر تبدیل می‌شود و هیچ چیز از بین نمی‌رود و تمام هستی همه خاصیّت‌های خودش را نگه می‌دارد. پس اینطوری نیست که آخر و عاقبت جهان نیستی باشد چون هیچ چیز از بین نمی‌رود و ما به محض اینکه از این جهان برویم در جهان دیگری به حیات ادامه می‌دهیم. اما در رباعی دیگری می‌گوید:

گردون نِگَری زِقَدِّ فرسوده ماست

جیحون اثری ز اشک پالوده ماست

دوزخ شَرَری ز رنج بیهوده ماست

فردوس دَمی زِ بخت آسوده ماست

دوزخ حالت یا رنج بیهوده‌ای است که ما با آن مواجه‌ایم، و فردوس هم همان وقت آسایش ماست.

چون عمر به سر رسد، چه شیرین و چه تلخ

پیمانه که پر شود، چه بغداد و چه بلخ

مِی نوش که بعد از من و تو، مثل ما بسی

از بلخ به غزه آید و از غزه به بلخ

چون عمر تمام می‌شود چه شیرین باشد و چه تلخ، بالاخره عمر تمام می‌شود، و وقتی پیمانه عمر پر شود در هر کجا، بغداد یا بلخ باشی فرقی نمی‌کند. خیّام لقب حجت‌الحق داشت، این رباعی را به عنوان یک پارادوکس مطرح می‌کند، او از بحث‌ها و التقاطی که در جامعه وجود داشت به ستوه آمده بود، و این‌گونه که مشاهده می‌کنید، آن را بیان می‌کند. پس در اینجا؛"مِی نوشیدن" معنی‌اش این نیست که دائم مشغول عیش و نوش باش، چون در این حال سیستم بیوشیمی بدن به هم می‌ریزد. در اینجا معنی این است که از لحظه و زندگی لذت ببر، از امکانات حال بهره ببر، یعنی زندگی را به بطالت سر نکن.

فردا که از این دِیرِ فنا درگذریم

با هفت هزارسالگان سربه سریم 

بنابراین می‌گوید: این زندگی خودش فی‌نفسه ارزش دارد. یعنی زندگی؛ همین زنده بودن یا همین با هم بودن است، همین است که وقتی محبت داری چقدر زیبا و گوارا است، وقتی کسی را دوست داری چقدر زیباست، یعنی لذت بردن از همینی که هست. مهم نیست که فلک هفت یا هشت تا باشد! ما یک عمر زندگی نکردیم که بفهمیم فلک هفت تاست یا هشت تا، هر چندتا که می‌خواهد باشد! به ما مربوط نیست!! پس همین که صبح که از خواب برخاستی لذت ببر، یعنی زندگی کن و بگذار دیگران هم زندگی کنند، زندگی دیگران را تلخ نکن، نابود نکن، از نیش زدن پرهیز کن از مردم آزاری پرهیز کن و هیچ‌وقت خود را تافته جدا بافته از دیگران نبین، که اگر این‌گونه عمل کردی، نشانگر جهل تو است.

واقعاً ما در مقابل کائنات، مردم، جهان، هستی و در مقابل آدم‌هایی که می‌فهمند، چی هستیم؟ زمانی که غرور و منیّت ما را احاطه می‌کند، آن زمان وقت سقوط ماست.

مهم نیست که دیگران در مورد ما چه فکر می‌کنند، همه این ذهنیت‌ها را باید بیرون بریزی، صبح که برمی‌خیزی، یک نفس عمیق بکش و بگو خدایا شکرت و چهارتا مشکل از خودت و دیگران را حل کن. گرچه بدبختی، بی پولی و قرض هم باشد. مشکلات و گرفتاری‌ها همیشه بوده و خواهد بود. تازه این شرایط عادی قضیه است، حال ببینید، آنها که به دنبال این مسئله و آن قضیه، و اینکه چی درست و یا غلط است، می‌روند، با چه مشکلات و دردسرهای دیگری مواجه‌اند؟! و همین قضایا بود که خیّام به اصطلاح به سیم آخر زد، و نظرات خود را مطرح کرد. گرچه این نظرات به صورت رباعی مطرح شده، و هدف رسیدن به حال خوش و درک زندگی بوده است، اما چگونه رسیدن هم مهم است. بنابراین برای رسیدن به این مقصود و رسیدن به حال خوش و اصل و سرمنشاء بایستی یکسری خطوط قرمز و اصول را رعایت کرد.

یک چند به کودکی استاد شدیم

یه چند به استادیِ خود شاد شدیم

پایان سخن شِنو که ما را چه رسد

از خاک برآمدیم و  بر باد شدیم

از خاک برآمدیم و به افلاک رسیدیم (در هنگام مرگ) بنابراین در اینجا مراد از باد پوچی و بیهودگی و نیستی نیست، چون اگر مرادش نیستی و پوچی بود که انسان با مشکلات روحی و روانی دیگری مواجه می‌شود.

ای دوست بیا تا غم فردا نخوریم

وین یک دم عمر را غنیمت شمریم

دِی کَز تو گذشت، هیچ از آن یاد نکن

فردا که نیامَدَست، فریاد نکن

الان مشغول زندگی هستید، و هیچ چیز برای شما مهم نیست، و فکر می‌کنید همیشه زنده‌اید، ناگهان به شما خبر می‌دهند، که به بیماری مبتلا هستید. تا دیروز کسی شما را تحویل نمی‌گرفت اما امروز محبت جاری می‌شود، و زمانی که طرف خودش بفهمد، چه اتفاقی قرار است برایش بیفتد، پس می‌افتد. و آن زمانی است که لحظات عمر غنیمت می‌شود. اما الان این لحظات ارزشی ندارد، و روزها می‌آید و می‌رود. بنابراین می‌گوید:

ای دوست بیا تا غم فردا نخوریم

وین یک دم عمر را غنیمت شمریم

فردا که از این دِیرِ فنا در گذریم

با هفت هزار سالگان سربه سریم

خیام از تمثیل به صورت زیبا و قشنگ استفاده می‌کند. مثلاً در ابیات زیر، که البته در گذشته کوزه بوده، اما امروزه با وجود وسایل مدرن و تکنولوژی یخچال و فریزر، دیگر کوزه (معمولاً) نیست.

این کوزه چو من عاشق زاری بوده است

در بَندِ سَرِ زُلف نگاری بوده است

این دسته که بر گردن او می‌بینی

دستی است که بر گردن یاری بوده است

چه تشبیه قشنگی واقعاً شاهکار است، می‌گوید: این کوزه از خاک یک عاشقی مثل من ساخته شده که دل در گرو زیبارویی داشته است، دسته این کوزه، مانند همان دست عاشق بر گردن یارش می‌باشد.

پس این جهان به این شکل بقا ندارد، و تنها چیزی که می‌ماند؛ اندیشه و تفکر است، بقیه همه از انسان گرفته می‌شود.

یا رب تو جمال آن مَهِ مهرانگیز

آراسته‌ای به سنبل عنبر بیز

پس حکم چنان  کنی که در وی مَنِگَر

این حکم چنان بود که کج دار و مریز

تو یار زیبا و مهر انگیز را خلق می کنی و بسان سنبل زیبا و عطرآگین می‌نمایی، آنگاه حکم می‌کنی که به او نگاه نکن، پس این حکم مثل این است که کج بگیر اما نریزد!! می‌شود؟ (با مزاح مهندس، پس این حکم، چنان حکمی نیست!)

اسرار ازل را نه تو دانی و نه من

وین حرف معما نه تو خوانی و نه من

هست از پس پرده گفتگوی من تو

چون پرده وَراُفتَد، نه تو مانی و نه من

اما من معتقدم که، اگر پرده برافتد، هم تو می‌مانی و هم من! و اسرار ازل هم مقدار در کتاب مشخص است، این گونه نیست که هیچ چیزی معلوم نباشد. الان خیلی‌ها هستند که به درون پرده می‌روند و برمی‌گردند، این‌گونه نیست که، نه من نمانم و نه تو!

آمد سحر این ندا ز میخانه ما

که ای رِندِ خراباتی دیوانه ما

برخیز که پر کنیم، پیمانه زِ مِی

زان پیش که پر کنند پیمانه ما

ندا آمد قبل از آنکه پیمانه را پر کنند، یعنی قبل ازاینکه  ما را در خاک بگذارند، پیمانه را از مِی پر کنید. تمثیلی از اینکه از شرایط حال و امکانات زندگی لذت ببرید، قبل از اینکه مرگ ما را در بر بگیرد.

سرمست گذر کردم به میخانه دوش

پیری دیدم مست و سَبویی بر دوش

 سرمست گذر کردم به میخانه دیشب و پیری را دیدم که مست است، و سَبویی(پر از شراب) بر دوش دارد.

 گفتم: ز خدا شرم  نداری؟

گفتا؛ کرم از خداست باده بنوش

تا کی غم آن خورم که دارم یا نه

وین عمر به خوش دلی، گزارم یا نه

همیشه گفته‌ایم که آن چیزی را که داریم برایش ارزش قائل نیستیم، آن چیزی را که نداریم، دنبالش هستیم و برای آن ارزش قائلیم.

پر کن قدح باده که معلومم نیست

کاین دم که فرو برم  برآرم یا نه

گاهی اوقات حتی فرصت برآمدن یک نفس هم در اختیارمان نیست و مشخص نیست که تا نفس بعدی هستیم یانه! و این را مطرح می‌کند که پایان عمر معلوم نیست، مشخص نیست، می‌گوید: پس به خاطر این که به چنین شرایطی دچار نشوی، سعی کن حداکثر استفاده را از زندگی و امکانات آن ببری.

چنان بخورم شراب که  بوی شراب

زاید ز تراب چون شوم زیر تراب

تا از سر خاک من رسد مخموری

از بوی شراب من شود مست و خراب

می‌گوید: آنقدر شراب بخورم که بوی شراب از زیر خاک من بیرون بزند، تا اگر آدم خماری از سر خاک من گذر کرد، از بوی شراب من مست و خراب شود.

این رباعی تمثیلی است، که وضعیت زندگی را نشان می‌دهد. نه اینکه واقعاً شراب و بوی شراب منظور نظر خیّام باشد!

پس نتیجه کلام اینکه، در فضایی که آن همه خرافات رواج داشت، و انسان‌ها دنبال عقل اوّل و یا دوّم، یا فلک هفتم یا هشتم و ... بودند؛خیّام از ارزش زندگی در زمان حال می‌گوید. و برای این که ما از زندگی در زمان حال استفاده و لذت ببریم، از این موارد بهره‌برداری می‌کنیم، اما نباید از یکسری خطوط خاص خارج شویم. وگرنه، چنانچه بخواهیم، شراب و بوی شراب خیّام را به معنی شراب معمول بگیریم، که همه اش نابودی است. این اشاره به معنی دیگری است و برای اینکه معنی و مفهوم و منظور نظرش را برساند از فرهنگ و لغات رایج و عامیانه استفاده می‌کند.

همه مواردی که عنوان شد، پارادوکس‌هایی بود، که خیّام مطرح کرد تا جوابش را بشنود. مهم‌ترین نکته‌ای که در این مبحث آموختیم، این بود که قدر لحظه و زندگی را بدانیم و زندگی در زمان حال را فراموش نکنیم.

"پایان"




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://canadianopharmacy.com/
چهارشنبه 9 مرداد 1398 01:47 ق.ظ

You reported that superbly!
online pharmacies legitimate canadian pharmacy cialis canada medication canadian pharmacy king trust pharmacy canada reviews canada medication cost canadian drug canadian pharcharmy online24 canadian medications canadian discount pharmacies in ocala fl
Online cialis
دوشنبه 3 تیر 1398 09:14 ق.ظ

Nicely put. Appreciate it!
click here cialis daily uk how much does a cialis cost cialis authentique suisse cialis prezzo in linea basso cialis generico en mexico cialis for sale in europa cialis per paypa click here cialis daily uk ou acheter du cialis pas cher cialis generika
http://roegaral.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 05:15 ب.ظ

You actually said that wonderfully!
where to buy cialis in ontario cialis super acti we like it cialis price we recommend cheapest cialis we recommend cialis best buy viagra vs cialis vs levitra precios de cialis generico cialis prices in england cialis side effects dangers prescription doctor cialis
http://tranalpo.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 02:45 ق.ظ

Wow a lot of great knowledge!
side effects of cialis cialis alternative cialis official site buy cialis buy original cialis cialis italia gratis prices for cialis 50mg we use it cialis online store wow cialis tadalafil 100mg acquistare cialis internet
Buy cialis
شنبه 1 تیر 1398 09:39 ق.ظ

You made your position very clearly.!
safe site to buy cialis online acheter du cialis a geneve trusted tabled cialis softabs cialis para que sirve only best offers 100mg cialis buy cialis uk no prescription cialis canadian drugs cialis reviews cialis y deporte cialis generico lilly
Cialis pills
جمعه 31 خرداد 1398 05:30 ب.ظ

Amazing quite a lot of excellent advice!
try it no rx cialis dose size of cialis cialis preise schweiz cialis 5 mg cialis y deporte bulk cialis viagra cialis levitra safe dosage for cialis cialis 5mg billiger buy cialis
Buy cialis online
جمعه 31 خرداد 1398 01:57 ق.ظ

Beneficial data. Thank you.
cialis 5 mg para diabeticos where to buy cialis in ontario only best offers cialis use cialis alternative cialis generika cialis patentablauf in deutschland cialis prezzo al pubblico calis tadalafil 20mg cialis soft tabs for sale
Buy generic cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 05:57 ق.ظ

You actually expressed that fantastically!
cialis reviews low dose cialis blood pressure generic cialis levitra cialis tadalafil online cheap cialis buy cheap cialis in uk we choice cialis uk rezeptfrei cialis apotheke estudios de cialis genricos cialis 20 mg cut in half
http://zootapal.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 02:51 ب.ظ

Amazing tons of valuable information!
only best offers cialis use venta de cialis canada the best choice cialis woman cialis generique safe dosage for cialis cialis sale online we choice free trial of cialis cialis pills in singapore cialis 30 day trial coupon precios de cialis generico
http://contberbwoodc.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:28 ب.ظ

You actually explained that really well.
cialis taglich buy cialis online cialis patent expiration cialis 5 mg para diabeticos cialis italia gratis compare prices cialis uk online cialis cialis price in bangalore look here cialis cheap canada cialis from canada
http://perlefos.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 05:05 ق.ظ

Superb information, Thank you.
generic low dose cialis il cialis quanto costa cialis sans ordonnance import cialis cialis price thailand 40 mg cialis what if i take cialis prezzo al pubblico we use it cialis online store cialis 5mg billiger does cialis cause gout
http://destbaclraf.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 03:19 ب.ظ

Nicely put, Regards.
we recommend cheapest cialis cialis sicuro in linea cialis 5 effetti collaterali viagra vs cialis vs levitra cialis billig cialis farmacias guadalajara cialis 10mg prix pharmaci acquistare cialis internet cialis price in bangalore cialis en mexico precio
Cialis canada
شنبه 25 خرداد 1398 01:04 ق.ظ

Nicely spoken really! .
buy cialis online legal cialis 20mg cialis taglich cialis tadalafil online click here take cialis cialis generico online brand cialis generic cialis et insomni 5 mg cialis coupon printable online prescriptions cialis
cialis professional from usa
جمعه 24 خرداد 1398 10:48 ق.ظ

Wonderful posts. Many thanks!
cialis generico cialis 100mg suppliers link for you cialis price cialis preise schweiz low dose cialis blood pressure cialis 10 doctissimo acheter du cialis a geneve cialis vs viagra cialis prezzo di mercato cialis 5 mg
buy cialis online legal
پنجشنبه 23 خرداد 1398 08:11 ب.ظ

Thanks a lot, Useful information!
tarif cialis france generic cialis review uk cialis dose 30mg only best offers 100mg cialis we like it cialis price cialis kaufen wo cialis generique opinioni cialis generico cialis official site cialis coupons
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 12:05 ب.ظ

Really a lot of amazing knowledge!
5 mg cialis pharmacie en ligne cialis rezeptfrei effetti del cialis walgreens price for cialis low dose cialis blood pressure generic cialis tadalafil where do you buy cialis when will generic cialis be available cialis generika in deutschland kaufen we recommend cialis best buy
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 01:06 ق.ظ

Thank you. Quite a lot of content.

cialis sale online cialis 20 mg cost cialis pas cher paris cialis in sconto rx cialis para comprar cialis without a doctor's prescription cialis alternative we choice cialis uk cialis rezeptfrei cialis generic tadalafil buy
viagra 50 mg buy cvs
شنبه 18 خرداد 1398 12:13 ق.ظ

Helpful info. Fortunate me I discovered your site unintentionally, and I'm surprised why this coincidence did not came about earlier! I bookmarked it.
http://canadianpharmacyes.com/
جمعه 23 فروردین 1398 02:22 ب.ظ

You actually stated it really well!
canadian online pharmacies legitimate drugs for sale drugstore online india safe canadian online pharmacies canadian medications online online drug store canada medication list trust pharmacy canada canadian mail order pharmacies buy viagrow
http://canadianpharmacyes.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 11:51 ب.ظ

Truly a good deal of very good material.
canadian pharmacy world canada online pharmacies legitimate canadian cialis canada drugs canada drugs online canada medication cost drugs for sale in mexico canadian medications, liraglutide rx from canada canada online pharmacies for men
buy cheap cialis in canada
جمعه 16 آذر 1397 05:07 ق.ظ

With thanks! Helpful information.
cialis vs viagra tadalafil 20 mg cialis dose 30mg cialis en mexico precio tadalafil tablets i recommend cialis generico cialis for daily use import cialis we choice cialis pfizer india generic cialis pro
buy tadalafil pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:46 ق.ظ

Good forum posts. Regards!
free cialis cialis 20 mg effectiveness cost of cialis per pill how much does a cialis cost precios cialis peru tadalafil 20mg safe dosage for cialis generic cialis pro acheter du cialis a geneve warnings for cialis
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:19 ب.ظ

Wonderful stuff. Kudos.
cialis sans ordonnance cialis generico how do cialis pills work effetti del cialis cialis 10 doctissimo cialis canada cialis 30 day trial coupon wow cialis tadalafil 100mg cialis price in bangalore cialis 10mg prix pharmaci
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:51 ق.ظ

Thanks a lot. I value it!
generic for cialis what is cialis generic cialis soft gels prices on cialis 10 mg when can i take another cialis are there generic cialis generic cialis pro trusted tabled cialis softabs cialis e hiv tadalafil tablets
buy cialis us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 03:52 ب.ظ

Superb information. Many thanks.
i recommend cialis generico look here cialis cheap canada cialis generico postepay buy online cialis 5mg cialis en 24 hora how does cialis work acheter cialis meilleur pri achat cialis en europe cialis dosage amounts cheap cialis
buy cheap cialis in canada
سه شنبه 13 آذر 1397 04:28 ق.ظ

Cheers! Plenty of knowledge!

acquistare cialis internet prezzo cialis a buon mercato buy cialis online nz cialis lowest price try it no rx cialis cialis e hiv cialis 20mg click now buy cialis brand opinioni cialis generico safe site to buy cialis online
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 03:22 ب.ظ

Wow tons of beneficial data!
cialis canadian drugs tadalafil 5mg comprar cialis navarr prices for cialis 50mg cialis generico postepay cialis rezeptfrei sterreich cialis cuantos mg hay 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis arginine interactio tadalafil 10 mg
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 04:09 ق.ظ

Helpful forum posts. With thanks.
cialis generic cialis generico postepay cialis qualitat tadalafil 5mg legalidad de comprar cialis how much does a cialis cost brand cialis nl cialis para que sirve cialis pills price each cialis generico online
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 03:32 ب.ظ

Incredible a good deal of superb knowledge.
callus cialis price thailand generic for cialis cialis 20mg cialis with 2 days delivery cialis 20mg wow cialis 20 cialis preise schweiz cialis for sale tadalafil tablets
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 03:54 ق.ظ

Amazing info. Cheers!
only here cialis pills tesco price cialis enter site 20 mg cialis cost trusted tabled cialis softabs canadian cialis if a woman takes a mans cialis cialis tablets for sale cialis purchasing india cialis 100mg cost cialis australian price
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo
19
19